De Roep van Ruyneman 2

De Roep van Ruyneman 2

Uitgevoerd op woensdag 3 oktober 2018 – 20.30 uur | Grand Theatre Groningen

Nieuw Ensemble onder leiding van Ed Spanjaard
Asko Kamerkoor onder leiding van Carel den Hertog
Danscollectief Chronos

Daniël Ruyneman (1886-1963): Hiëroglyphen, De Roep (1918) & Réflexions nr. 2 (1959)

Theo Loevendie (1930*): Venus en Adonis (1981) & De vraag stellen (Remco Campert) (2008)

Nagesprek met discussie over de positie van de nieuwe muziek in onze tijd

Ruynemans ‘vooruitstrevende’ werken voor koor en ensemble uit 1918 door het Asko Kamerkoor en het Nieuw Ensemble

Asko Kamerkoor voert werk Ruyneman uit.

Het serene koorwerk De Roep typeerde Ruyneman zelf als ‘een polyfonie van kleuren, ontdaan van alle litteraire invasie’. De subtitel van zijn vocaliserende spel met klinkerklanken luidt: ‘een kleurengamma voor gemengde stemmen’. Hiëroglyphen is rijk aan exotische tokkel- en slagklanken waarin de ervaring van Ruynemans zeereizen naar Nederlands-Indië doorklinkt. Het iconische werk past het Nieuw Ensemble als gegoten.

Asko Kamerkoor voert De Roep uit van Daniel Ruyneman

Avant-garde

De Roep, ‘een kleurengamma voor woordloos koor’ en Hiëroglyphen werden voor de oorlog ervaren als opvallend avant-gardistische muziek. Muziekjournalist Wouter Paap hoorde ‘een geheel nieuwe, verrassende en tegelijkertijd raadselachtige klankwereld’, met iets ‘van het exotische van de gamelan’. Dagblad Trouw sprak naar aanleiding van de cd-opname uit 1998 van ‘new-age muziek avant la lettre’ (Christo Lelie, 12 november 1998).

Groningse concertreeks

De Roep van Ruyneman 2 maakte deel uit van een eenmalige concertreeks in het Grand Theatre Groningen in het najaar van 2018. Dit tweede concert was het kernconcert met de sleutelwerken uit 1918: al 20 jaar waren het koorwerk De Roep en het ensemblestuk Hiëroglyphen niet tot nauwelijks meer in Nederland uitgevoerd (in 1998 zorgde Kees Wieringa met zijn ensemble voor een korte Ruyneman-revival en een cd-opname). Op 3 oktober 2018 hebben ze als nieuw geklonken in het Grand.

Theo Loevendie 88

Asko Kamerkoor zingt als verjaardagscadeau voor Theo Loevendie.

17 september 2018 telde componist Loevendie 88 jaren. Het Asko Kamerkoor zong als verjaardagscadeau Loevendies De Vraag stellen op poëzie waarin Remco Campert reflecteert op daden van verzet. Jan Campert, vader van de dichter, werd – evenals Groninger Hendrik Nicolaas Werkman – gefusilleerd door de bezetter in oorlogstijd. De dichtregels van zijn zoon Remco lijken zowel een metafoor voor Ruyneman als iemand van ‘kleine daden, niet met woorden’ (wel met muziek) als voor Ruynemans ‘verzet’ tegen conservatisme, ‘niet met woorden’ (wel met klanken).

Nederlandse nieuwe muziek

Dit kernconcert van de serie werd afgesloten met een nagesprek en discussie, waarin we met het publiek reflecteerden op de positie van eigentijdse muziek in ons eigen tijdsgewricht. Draconische bezuinigingen en neerbuigende reacties van Haagse politici op het cadeau aan de Tweede Kamer van Mayke Nas (een slagwerkstuk als nieuw belgeluid) ten spijt, lijkt de nieuwe muziek in Nederland vitaler en beter in beeld dan in Ruynemans tijd. Wat kan er beter? Hoe ziet de toekomst er uit?